← Geri
Çağdaş Sosyoloji Kuramları Özeti15 slayt · 10 soru test
UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ · KONU ÖZETİ · 2026

Çağdaş Sosyoloji Kuramları

ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 10 soruluk test.

3ana başlık
10soruluk test
Sosyolog
MEMURODAK01 / 14

📌Giddens

yapılaşma (yapının ikiliği).

  • Bourdieu: habitus, alan, ekonomik-kültürel-sosyal-simgesel sermaye.
MEMURODAK02 / 14

🎯Habermas

iletişimsel eylem, yaşam dünyasının sömürgeleştirilmesi.

  • Beck: risk toplumu, düşünümsel modernleşme.
MEMURODAK03 / 14

🧩Foucault

panoptikon, disiplin toplumu.

  • Ritzer: McDonaldlaşma.
  • Baudrillard: simülakr.
MEMURODAK04 / 14

💡Ritzer

Ritzer, Weber'in rasyonelleşme ve bürokrasi çözümlemesini güncelleyerek McDonaldlaşmanın dört boyutunu verimlilik, hesaplanabilirlik (nicelik vurgusu), öngörülebilirlik (standartlaşma) ve denetim olarak tanımlar.

  • Bu rasyonelliğin insanlıktan uzaklaştırıcı sonuçlarına "rasyonelliğin irrasyonelliği" der.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK05 / 14

💡Foucault

Panoptikon, merkezdeki bir gözetleme kulesinden tüm hücrelerin görülebildiği, ancak mahkûmun gözlenip gözlenmediğini bilemediği hapishane modelidir.

  • Foucault'ya göre modern toplumda okul, hastane, fabrika gibi kurumlar bu gözetim mantığıyla "uysal bedenler" üretir;
  • iktidar bireylerin kendini denetlemesiyle işler.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK06 / 14

💡Goffman

Goffman, "Gündelik Yaşamda Benliğin Sunumu" eserinde toplumsal yaşamı bir tiyatro sahnesine benzetir.

  • Bireyler "ön bölge"de başkalarının önünde belirli bir izlenim bırakmak için davranışlarını düzenler (izlenim yönetimi), "arka bölge"de ise daha rahat davranır.
  • Goffman ayrıca "damga" ve "total kurum" kavramlarını geliştirmiştir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK07 / 14

💡Beck

Beck'e göre sanayi toplumunun temel sorunu zenginliğin dağıtımıyken, risk toplumunda modernleşmenin kendi ürettiği riskler (çevre kirliliği, nükleer tehlike) merkezî sorun hâline gelir.

  • Bu riskler küreseldir ve sınıf sınırlarını aşar ("yoksulluk hiyerarşiktir, duman demokratiktir").
  • Beck bunu düşünümsel modernleşme olarak adlandırır.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK08 / 14

💡Baudrillard

Baudrillard'a göre postmodern toplumda göstergeler ve imgeler (simülakrlar) gerçekliğe gönderme yapmayı bırakır ve kendi başına bir gerçeklik oluşturur.

  • Gerçek ile simülasyon arasındaki ayrımın ortadan kalktığı bu duruma hipergerçeklik denir;
  • Disneyland ve medya örnek gösterilir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK09 / 14

💡Giddens

Giddens'ın yapılaşma (structuration) kuramına göre toplumsal yapılar insan eylemlerini hem sınırlar hem de mümkün kılar.

  • Aynı zamanda bu eylemlerle sürekli yeniden üretilir (yapının ikiliği).
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK10 / 14

💡Parsons

Parsons'ın AGIL şemasına göre her toplumsal sistem dört işlevi yerine getirmelidir: Adaptation (uyum – ekonomi), Goal attainment (amaca ulaşma – siyaset), Integration (bütünleşme – hukuk) ve Latency (örüntüyü sürdürme – aile, eğitim, din).

Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK11 / 14

💡Bourdieu

Bourdieu ekonomik, kültürel, sosyal ve simgesel sermayeyi ayırt eder.

  • Kültürel sermaye eğitim, diploma, dil kullanımı, estetik zevk gibi kültürel birikimdir.
  • Eğitim sistemi, üst sınıfların kültürel sermayesini ödüllendirerek eşitsizliği yeniden üretir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK12 / 14

💡Habermas

Habermas'a göre ekonomi (para) ve devlet (iktidar) gibi sistemlerin araçsal akılla işleyen mantığı, iletişimsel akla dayanan yaşam dünyasına (aile, kültür, kamusal alan) nüfuz eder.

  • Bu duruma yaşam dünyasının sömürgeleştirilmesi denir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK13 / 14

💡Merton

Merton'a göre açık işlevler, bir kurumun amaçlanan ve fark edilen sonuçlarıdır (ör.

  • okulun bilgi aktarması).
  • Örtük işlevler ise amaçlanmayan ve çoğu zaman fark edilmeyen sonuçlardır (ör.
  • okulun arkadaşlık ve evlilik ağları oluşturması).
  • Merton ayrıca "işlev bozukluğu" ve "anomi kuramı" (amaç-araç uyumsuzluğu) kavramlarını geliştirmiştir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK14 / 14

🎯Test: kendini dene (10 soru)

Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.

0 / 10 doğru

Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr