Sosyal Politika
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 6 soruluk test.
📌Esping-Andersen
liberal, muhafazakâr-korporatist, sosyal demokrat;
- dekomodifikasyon = piyasaya bağımlı olmadan geçinebilme.
🎯Titmuss
kalıntı, endüstriyel başarı-performans, kurumsal yeniden dağıtıcı model.
- Beveridge Raporu (1942): beş dev kötülük.
🧩İlk zorunlu sosyal sigorta
Bismarck Almanyası.
- Sosyal yardım primsiz ve muhtaçlık testine dayalı;
- sigorta primli.
💡Esping-Andersen
Esping-Andersen'e göre metalaşmadan çıkarma, bireylerin ve ailelerin piyasaya (ücretli emeğe) bağımlı olmadan sosyal haklar yoluyla geçimini sürdürebilme derecesidir.
- Bu oran sosyal demokrat (İskandinav) rejimlerde en yüksek, liberal (Anglo-Sakson) rejimlerde en düşüktür.
- Muhafazakâr-korporatist rejim (Almanya) ortada yer alır ve statü farklılıklarını korur.
💡Sosyal Politika – bilgi kartı
Gøsta Esping-Andersen (1990, Refah Kapitalizminin Üç Dünyası) refah devletlerini üçe ayırır: liberal (ABD, İngiltere), muhafazakâr/korporatist (Almanya, Fransa) ve sosyal demokrat (İskandinav ülkeleri).
- Akdeniz modeli sonradan başka yazarlarca eklenmiştir.
💡Beveridge
Beveridge Raporu'na göre beş dev kötülük: ihtiyaç/yoksulluk (want), hastalık (disease), cehalet (ignorance), sefalet/kötü yaşam koşulları (squalor) ve işsizlik/aylaklık (idleness).
- Enflasyon bu listede yer almaz.
💡Titmuss
Titmuss üç model tanımlar.
- Kalıntı modelde devlet yalnızca aile ve piyasa yetersiz kaldığında geçici olarak devreye girer.
- Endüstriyel başarı-performans (hizmetçi) modelinde sosyal ihtiyaçlar iş başarısı, verimlilik ve prim katkısı temelinde karşılanır.
- Kurumsal yeniden dağıtıcı modelde ise ihtiyaç ilkesine göre piyasa dışında evrensel hizmetler sunulur ve gelir yeniden dağıtılır.
💡Sosyal Politika – bilgi kartı
Sosyal sigortalar, çalışanların ve işverenlerin ödediği primlerle finanse edilir ve hak, prim ödemesine bağlıdır.
- Sosyal yardımlar ise primsizdir;
- genel bütçe ya da fonlardan karşılanır ve muhtaçlık (gelir testi) esasına dayanır.
💡Pozitif Ayrımcılık
Pozitif ayrımcılık, dezavantajlı grupların fırsat eşitliğine ulaşabilmesi için onlara yönelik özel önlemler alınmasıdır (ör.
- engelli istihdam kotası, korunma altında büyüyen gençlere kamuda istihdam hakkı).
- Anayasa'nın 10.
- maddesine göre çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.
🎯Test: kendini dene (6 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr