İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 8 soruluk test.
📌Bronfenbrenner
mikro (aile, okul), mezo (aile-okul ilişkisi), ekzo (ebeveynin işyeri), makro (kültür), krono (zaman).
🎯Erikson
güven, özerklik, girişim, çalışkanlık, kimlik, yakınlık, üretkenlik, benlik bütünlüğü (yaşlılık;
- karşıtı umutsuzluk).
🧩Ainsworth
güvenli, kaygılı-kaçınan, kaygılı-kararsız;
- Main-Solomon: dağınık bağlanma.
📘Piaget dönemleri; Kübler-Ross yas evreleri
inkâr, öfke, pazarlık, depresyon, kabul.
- Sistem kuramı: homeostazi, sinerji.
💡Bronfenbrenner
Ekzosistem, bireyin doğrudan katılmadığı ama onu dolaylı olarak etkileyen ortamlardır (ebeveynin işyeri, yerel yönetim kararları gibi).
- Mikrosistem bireyin doğrudan etkileşimde olduğu ortamlar (aile, okul), mezosistem mikrosistemler arası ilişkiler (aile-okul), makrosistem kültür ve değerlerdir;
- kronosistem zaman boyutunu ekler.
💡Bağlanma
Kaygılı-kararsız (dirençli) bağlanmada bebek ayrılıkta yoğun sıkıntı yaşar.
- Annesi döndüğünde hem yakınlık arar hem de öfkeyle direnir ve kolay yatışmaz.
- Bu stil genellikle tutarsız bakım verme ile ilişkilendirilir.
💡Kübler-Ross
Elisabeth Kübler-Ross'un (1969) modeli: inkâr, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme.
- Kübler-Ross, bu evrelerin herkes tarafından aynı sırayla ve katı biçimde yaşanmayabileceğini de belirtmiştir.
💡Erikson
Erikson'a göre ileri yetişkinlik (yaşlılık) döneminin krizi benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluktur.
- Yaşamını anlamlı ve kabul edilebilir bulan kişi benlik bütünlüğüne ulaşır.
- Pişmanlık ve "zamanın kalmadığı" duygusu ise umutsuzluk ve ölüm korkusuyla sonuçlanır.
- Bu dönemin erdemi bilgeliktir.
- Yaşam öyküsü çalışması (anımsama terapisi) bu sakinlere uygun bir müdahaledir.
💡Ekolojik Yaklaşım
Ekolojik yaklaşım (çevre içinde birey), bireyin sorunlarını yalnızca bireysel özellikleriyle değil, aile, okul, toplum ve politika düzeylerindeki çevresel sistemlerle etkileşimi içinde ele alır.
- Sosyal hizmetin temel bakış açısıdır ve Bronfenbrenner'in ekolojik sistemler kuramıyla ilişkilidir.
💡Sistem Kuramı
Eşsonluluk, aynı sonuca farklı yollarla ve farklı başlangıç koşullarından ulaşılabilmesidir;
- örneğin farklı geçmişlere sahip iki ailenin benzer sorunlarla başvurması.
- Çoksonluluk ise benzer başlangıç koşullarının farklı sonuçlara yol açabilmesidir.
- Entropi sistemin düzensizliğe ve çözülmeye eğilimidir.
- Homeostazi sistemin dengeyi koruma eğilimidir.
💡Piaget
Piaget'nin dönemleri: duyusal-motor (0-2 yaş;
- nesne sürekliliği), işlem öncesi (2-7;
- benmerkezcilik, sembolik düşünme), somut işlemler (7-11;
- korunum, sınıflama, tersine çevirebilme), soyut işlemler (11+;
- hipotetik-tümdengelimli düşünme).
💡Bronfenbrenner
Mikrosistem, çocuğun doğrudan içinde bulunduğu ortamlardır (aile, okul, akranlar).
- Mezosistem mikrosistemler arasındaki ilişkilerdir (aile-okul).
- Ekzosistem çocuğun doğrudan içinde olmadığı ama onu etkileyen ortamlardır (ebeveynin işyeri).
- Makrosistem kültür, değerler ve yasalardır.
- Kronosistem ise zaman boyutudur.
🎯Test: kendini dene (8 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr