Ruh Sağlığı
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 10 soruluk test.
📌Majör depresyon
en az 2 hafta, en az 5 belirti (çökkün duygudurum veya anhedoni zorunlu).
🎯İntihar mitleri
"söyleyen yapmaz" yanlış;
- sormak riski artırmaz;
- iyileşme döneminde risk artabilir.
🧩Şizofreni
pozitif (varsanı, sanrı), negatif (aleji, küntleşme, avolisyon).
📘Lityum
dar terapötik aralık (~0,6-1,2 mEq/L);
- kusma, ishal, kaba tremor, ataksi = toksisite.
- Panik bozukluk: ani, dakikalar içinde doruk.
💡Deliryum Tremens
Deliryum tremens, alkol yoksunluğunun en ağır biçimidir;
- genellikle son içkiden 48-72 saat sonra ortaya çıkar.
- Ağır titreme, terleme, taşikardi, ateş, bilinç bulanıklığı, yönelim bozukluğu ve canlı görsel varsanılar görülür.
- Tıbbi acildir ve tedavi edilmezse ölümcül olabilir.
💡Lityum
Lityumun terapötik aralığı dardır (yaklaşık 0,6-1,2 mEq/L).
- Kusma, ishal, kaba tremor, ataksi ve bilinç bulanıklığı lityum toksisitesinin belirtileridir.
- İlaç kesilmeli, hekime bildirilmeli ve serum düzeyi ölçülmelidir.
- Dehidratasyon, tuz kısıtlaması ve diüretikler lityum düzeyini yükselterek toksisite riskini artırır.
💡Yeme Bozuklukları
Anoreksiya nervozada belirgin düşük vücut ağırlığı, kilo almaktan yoğun korku ve beden algısında bozukluk bulunur.
- Bulimiya nervozada tıkınırcasına yeme ataklarını kusma, müshil veya idrar söktürücü kullanma, aşırı egzersiz gibi telafi edici davranışlar izler;
- vücut ağırlığı çoğunlukla normal sınırlardadır.
💡Deliryum
Deliryum;
- akut başlayan, gün içinde dalgalanan bilinç ve dikkat bozukluğu, yönelim bozukluğu ve algı bozukluklarıyla seyreden, altta yatan tıbbi bir nedene (enfeksiyon, ilaç, elektrolit bozukluğu, ameliyat sonrası durum) bağlı ve genellikle geri dönüşlü bir tablodur;
- tıbbi acildir.
- Demans ise yavaş ve sinsi başlar, ilerleyicidir;
- bilinç başlangıçta açıktır.
💡Panik Bozukluk
Panik bozuklukta beklenmedik ve tekrarlayan panik atakları görülür;
- ataklar birkaç dakika içinde doruğa ulaşır.
- Atakların ardından en az bir ay süren yeni atak geçirme kaygısı (beklenti anksiyetesi) ve kaçınma davranışları bulunur.
💡Alzheimer
Alzheimer hastalığı demansın en sık nedenidir.
- Sinsi başlar ve ilerleyicidir.
- İlk belirti çoğunlukla yakın bellek kaybıdır (yeni bilgileri hatırlayamama);
- zamanla dil bozukluğu, yönelim bozukluğu, yargılama güçlüğü ve günlük yaşam becerilerinde kayıp ortaya çıkar.
- Mevcut tedaviler belirtileri hafifletip ilerlemeyi yavaşlatabilir, ancak hastalığı ortadan kaldırmaz.
💡Depresyon
DSM-5'e göre majör depresif bozuklukta en az 2 haftalık bir dönemde en az 5 belirti bulunmalıdır.
- Bu belirtilerden biri mutlaka çökkün duygudurum ya da ilgi ve zevk kaybı (anhedoni) olmalıdır.
- Diğer belirtiler arasında iştah ve kilo değişikliği, uyku bozukluğu, psikomotor değişiklikler, yorgunluk, değersizlik veya suçluluk, konsantrasyon güçlüğü ve ölüm ya da intihar düşünceleri yer alır.
💡Savunma Mekanizmaları
İnkâr, kişinin dayanılması güç bir gerçeği bilinçdışı olarak yok saymasıdır.
- Kötü haber alındığında sık görülen ilk tepkilerdendir ve kısa süreli olarak kişiyi korur.
- Sağlık çalışanı inkârla zorla yüzleştirmemeli, hastanın hazır olduğu ölçüde bilgi vermeli ve destekleyici olmalıdır.
💡Şizofreni
Şizofrenide pozitif belirtiler normal işlevlerin aşırılığı veya bozulmasıdır: varsanılar, sanrılar, dağınık konuşma ve davranış.
- Negatif belirtiler ise normal işlevlerin azalması veya kaybıdır: duygulanımda küntleşme, aleji (konuşmada fakirleşme), avolisyon (istek kaybı), anhedoni ve asosyallik.
💡İntihar
"İntihar edeceğini söyleyen yapmaz" yaygın ve tehlikeli bir mittir.
- İntihar edenlerin önemli bir bölümü öncesinde niyetini çevresine sözlü ya da davranışsal olarak belli eder.
- Bu nedenle her ifade ciddiye alınmalıdır.
🎯Test: kendini dene (10 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr